แผนปฏิบัติการจัดการความหลากหลายทางชีวภาพ พ.ศ. 2558-2559

ยุทธศาสตร์ที่ 2 อนุรักษ์ และฟื้นฟูความหลากหลายทางชีวภาพ

2.1 แผนปฏิบัติการอนุรักษ์ ฟื้นฟู และปกป้องคุ้มครองความหลากหลายทางชีวภาพ
ตัวชี้วัด

1 อัตราการสูญเสียแหล่งที่อยู่อาศัยตามธรรมชาติมีแนวโน้มลดลง

2 จำนวนโครงการฟื้นฟูระบบนิเวศที่เสื่อมโทรม อย่างน้อยจังหวัดละ 1 โครงการ

3 ชนิดพันธุ์ที่ใกล้สูญพันธุ์ และชนิดพันธ์ุเฉพาะถิ่น อย่างน้อย 5 ชนิด มีจำนวนประชากรเพิ่มขึ้น

4 ประกาศพื้นที่คุ้มครองทางทะเลเพื่อสนับสนุนการอนุรักษ์ทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งอย่างน้อย 1 แห่ง

5 พื้นที่คุ้มครองที่มีอยู่ผ่านการประเมินประสิทธิภาพอย่างน้อยร้อยละ 30

6 มีพื้นที่ป่าไม้ไม่น้อยกว่าร้อยละ 40 ของพื้นที่ประเทศ


แนวทางปฏิบัติ แผนงาน/โครงการ ผลการดำเนินงาน
2.1.1.1 ประเมินสถานภาพ/ศักยภาพของระบบนิเวศและศึกษาวิเคราะห์ผลกระทบให้ครอบคลุมทุกมิติ เพื่อวางแผนการจัดการพื้นที่ให้เหมาะสม และสร้างกระบวนการยอมรับของชุมชนและสาธารณชน 1. ประเมินสถานภาพ/ศักยภาพของระบบพื้นที่คุ้มครองประเภทต่างๆ และวิเคราะห์ผลกระทบให้ครอบคลุมทุกมิติในการสร้างกระบวนการยอมรับควบคู่กับการให้ความรู้
2.1.1.2 ส่งเสริมการวิจัยทางวิทยาศาสตร์ที่ช่วยส่งเสริมการจัดการพื้นที่คุ้มครองอย่างมีประสิทธิภาพ 1. สำรวจและจัดตั้งพื้นที่คุ้มครองที่มีความหลากหลายทางชีวภาพสูง - ความเชื่อมโยงของระบบนิเวศแนวปะการัง หญ้าทะเลและป่าชายเลนในบริเวณอ่าวไทย - สำรวจและจัดตั้งพื้นที่คุ้มครองที่มีความหลากหลายทางชีวภาพสูง (ไลเคน)
2.1.1.3 สนับสนุนการศึกษาสำรวจและวิจัยที่ส่งเสริมการอนุรักษ์ระบบนิเวศตามธรรมชาติและองค์ประกอบของความหลากหลายทางชีวภาพในระบบนิเวศต่างๆ 1. สำรวจติดตามตรวจสอบประเมินสถานภาพและจัดทำฐานข้อมูลความหลากหลายทางชีวภาพในระบบนิเวศต่างๆ - ติดตามตรวจสอบการเปลี่ยนแปลงของสถานภาพความหลากหลายทางชีวภาพในระบบนิเวศกองหินใต้น้ำบริเวณอ่าวไทย - สำรวจและจัดทำฐานข้อมูลความหลากหลายทางชีวภาพของระบบนิเวศลุ่มน้ำ ปากแม่น้ำ แนวปะการัง หญ้าทะเล และเกาะ
2. สำรวจและจัดทำฐานข้อมูลความหลากหลายทางชีวภาพในพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติ
3. สำรวจจัดจำแนกและประเมินสถานภาพของชนิดพันธุ์ไม้ป่าในพื้นที่อนุรักษ์และจัดทำระบบฐานข้อมูลตามบัญชีรายชื่อชนิดพันธุ์ที่ใกล้สูญพันธุ์ - โครงการประเมินสถานภาพไม้หวงห้ามที่ถูกคุกคามในสภาพที่อยู่อาศัยตามธรรมชาติ
2.1.1.4 เพิ่มประสิทธิภาพการป้องกันรักษาป่าเชิงรุก 1. จัดหาและเพิ่มขีดความสามารถเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการสำรวจประเมินสถานภาพ ตรวจสอบติดตามการเปลี่ยนแปลงสภาพป่า
2. สร้างเครือข่ายความร่วมมือ ตรวจสอบสิทธิครอบครองในพื้นที่ป่าไม้ และจัดทำระบบฐานข้อมูล
2.1.1.5 พัฒนาสมรรถนะของบุคลากร เครือข่ายภาคประชาสังคมเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการบังคับใช้กฎหมาย ในกระบวนการป้องกันและปราบปรามการฝ่าฝืนกฎหมายว่าด้วยป่าไม้ 1. อบรมบุคลากรที่เกี่ยวข้องให้มีความรู้ความเข้าใจและสามารถใช้กฎหมายระเบียบปฏิบัติ หลักการทางรัฐศาสตร์และสังคมศาสตร์ในกระบวนการป้องกันและปราบปรามการฝ่าฝืนกฎหมายว่าด้วยป่าไม้ รวมทั้งกฎหมายคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย
2.1.1.6 พัฒนาระบบและจัดตั้งพื้นที่คุ้มครองเพิ่มเติมในการคุ้มครองพื้นที่ที่มีระบบนิเวศ พิเศษเฉพาะรวมถึงชนิดพันธุ์ที่หายากอย่างมีประสิทธิภาพ 1. จัดทำมาตรการคุ้มครองเพิ่มเติมและกำหนดเขตพื้นที่อนุรักษ์ในระบบนิเวศเปราะบางและวางกรอบแนวทางการดำเนินงานเพื่อเชื่อมต่อระบบนิเวศ (corridor)
2.1.1.7 จัดให้มีระบบหรือช่องทางการมีส่วนร่วมของชุมชน ประชาชน หรือผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในการรับฟังความคิดเห็น เพื่อนำมาจัดทำแผนงานกำหนดมาตรการ ในการบริหารจัดการพื้นที่คุ้มครองและถิ่นอาศัย 1. สนับสนุนและผลักดันให้เกิดการมีส่วนร่วมของผู้เกี่ยวข้องในการจัดทำแผนงานมาตรการในการบริหารจัดการพื้นที่คุ้มครองและถิ่นอาศัยในระดับท้องถิ่น
2.1.1.8 ฟื้นฟูความหลากหลายทางชีวภาพในพื้นที่กำหนด 1. กำหนดพื้นที่เป้าหมาย/ชุมชนที่มีความเสื่อมโทรมด้านความหลากหลายทางชีวภาพเป็นโมเดล ภาคละ 1 พื้นที่ (5 พื้นที่)
2. ดำเนินงานฟื้นฟูสภาพชุมชน/สังคม/สิ่งแวดล้อม โดยเน้นด้านการใช้พลังงาน/การคมนาคม/อุตสาหกรรมท้องถิ่น
2.1.1.9 จัดทำฐานข้อมูลภูมิสารสนเทศความหลากหลายทางชีวภาพด้านต่างๆ ของประเทศ เพื่อวางแผนอนุรักษ์ ฟื้นฟู และเฝ้าระวังรักษาระบบนิเวศ ชนิดพันธุ์ และพันธุกรรมที่มีความสำคัญ 1. จัดทำฐานข้อมูลภูมิสารสนเทศความหลากหลายทางชีวภาพด้านการประมงให้มีความครบถ้วนและเป็นปัจจุบันอีกทั้งสามารถบูรณาการและเชื่อมโยงกันได้ระหว่างหน่วยงาน
แนวทางปฏิบัติ แผนงาน/โครงการ ผลการดำเนินงาน
2.1.2.1 ดำเนินการปกป้องคุ้มครอง อนุรักษ์ ฟื้นฟูและบริหารจัดการความหลากหลายทางชีวภาพในพื้นที่ลุ่มน้ำ โดยเฉพาะระบบนิเวศที่โดดเด่นมีความสำคัญต่อชุมชนได้รับการคุ้มครอง จากต้นน้ำถึงปลายน้ำแบบบูรณาการโดยการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน และเร่งรัดการฟื้นฟูพื้นที่ต้นน้ำที่เสื่อมโทรมให้กลับคืนความสมบูรณ์โดยดำเนินการตามแนวพระราชดำริ 1. กำหนดหลักเกณฑ์แนวทางการจัดการและเงื่อนไขการใช้ประโยชน์ให้เหมาะสมสอดคล้องกับศักยภาพพื้นที่โดยบูรณาการและมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน
2.1.2.2 เตรียมความพร้อมเพื่อรองรับผลกระทบที่การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่มีต่อระบบนิเวศ 1. รวบรวมความรู้เรื่องผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศต่อความหลากหลายทางชีวภาพ และพื้นที่ชุ่มน้ำ จำแนก ระบุ งานวิจัยที่จำเป็นและจัดทำมาตรการบรรเทาและเยียวยา
2. กำหนดนโยบายระยะยาวของประเทศไทยเกี่ยวกับการการปรับตัวและบรรเทาผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศต่อความหลากหลายทางชีวภาพ
3. จัดประชุมหารือและวางกรอบการดำเนินงานและเสนอแนะนโยบายเพื่อจัดการดูแลความหลากหลายทางชีวภาพและลดผลกระทบที่เกิดจากกิจกรรมที่ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
4. จัดตั้งคณะผู้เชี่ยวชาญเพื่อศึกษาและให้คำแนะนำ/ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายในการดำรงรักษาความหลากหลายทางชีวภาพให้สามารถช่วยสนับสนุนวัฏจักรของน้ำได้อย่างยั่งยืน
2.1.2.3 ฟื้นฟูระบบนิเวศโดยเฉพาะระบบนิเวศที่เสื่อมโทรมทั่วประเทศ 1. สำรวจพื้นที่ชุ่มน้ำ พื้นที่ป่า พื้นที่การเกษตร พื้นที่รกร้างว่างเปล่าทั่วประเทศเพื่อกำหนดแนวทางฟื้นฟู
2. โครงการเฉลิมพระเกียรติ “ปลูกต้นกล้า ป่าต้นน้ำ ถวายพ่อ” (พื้นที่เขื่อนที่ได้รับพระราชทานนาม 9 แห่ง) (บำรุงรักษา)
3. บูรณะฟื้นฟูและคุ้มครองพื้นที่ป่าอนุรักษ์ในเขตพื้นที่สวนป่าเศรษฐกิจ เพื่อดูดซับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก
4. สนับสนุนโครงการนำร่องที่เกี่ยวข้องกับแนวทางและกลไกการดำเนินงานลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากการทำลายป่าและความเสื่อมโทรมของป่าในประเทศกำลังพัฒนา (REDD+)
5. จัดทำแผนปฏิบัติการร่วมภาครัฐ ภาคธุรกิจเพื่อปลูกป่า ฟื้นฟูแม่น้ำ ลำคลอง หนองบึง ไร่นาร้าง เพื่อฟื้นฟูความหลากหลายทางชีวภาพโดยคำนึงถึงการใช้ชนิดพันธุ์พื้นเมืองเป็นหลัก
แนวทางปฏิบัติ แผนงาน/โครงการ ผลการดำเนินงาน
2.1.3.1 จัดทำมาตรการเชิงนโยบายกฎหมายและการจัดการรวมถึงแผนการปกป้องคุ้มครอง และฟื้นฟูชนิดพันธุ์พื้นเมือง ตลอดจนแหล่งที่อยู่อาศัยดังกล่าวโดยให้ลำดับความสำคัญกับชนิดพันธุ์ที่มีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ ใกล้สูญพันธุ์ และใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง 1. จัดทำมาตรการ/แผนการคุ้มครองและฟื้นฟูพืชและสัตว์ในทะเบียนรายชื่อชนิดพันธุ์ที่ถูกคุกคามของประเทศไทย
2.1.3.2 ส่งเสริมและสนับสนุนโดยการเผยแพร่และประชาสัมพันธ์ ตลอดจนฝึกอบรมให้ความรู้แก่ชุมชนท้องถิ่นและผู้เกี่ยวข้อง และจัดตั้งเครือข่ายเพื่อดูแล คุ้มครองและฟื้นฟูชนิดพันธุ์พื้นเมือง 1. จัดตั้งเครือข่ายคุ้มครองชนิดพันธุ์พื้นเมืองที่ถูกคุกคามโดยชุมชนมีส่วนร่วม ควบคู่กับการเผยแพร่และประชาสัมพันธ์ให้ความรู้
2.1.3.3 ส่งเสริมบทบาทการดำเนินงานของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการดำเนินงานด้านอนุรักษ์ ฟื้นฟู และปกป้องคุ้มครองชนิดพันธุ์พืชและสัตว์นอกถิ่นที่อยู่อาศัย 1. จัดทำโปรแกรมการอนุรักษ์และฟื้นฟูชนิดพันธุ์ที่ถูกคุกคามนอกถิ่นที่อยู่อาศัย รวมถึงการนำกลับคืนสู่ธรรมชาติ - แผนงานอนุรักษ์ วิจัย เพาะขยายพันธุ์และฟื้นฟูสัตว์ป่า : เลียงผา เต่าบก กวางผา กบทูด ละมั่ง อึ่งกราย กบอกหนาม พญาแร้ง แร้งเทาหลังขาว ไก่จุก และสัตว์เลื้อยคลานกลุ่ม Varanidae - แผนงานนำสัตว์ป่าคืนสู่ธรรมชาติ : นกกระเรียนพันธุ์ไทย เต่าบก กวางผา นกตะกรุม - โครงการอนุรักษ์และฟื้นฟูพันธุกรรมไม้หวงห้ามที่ถูกคุกคามนอกถิ่นอาศัย - โครงการขยายพันธุ์ไม้ป่าและการคืนพันธุกรรมสู่ถิ่นเดิม - โครงการบริหารจัดการเมล็ดพันธุ์ไม้ป่าในสภาพถิ่นเดิม
2. การเก็บรักษาเชื้อจุลินทรีย์ทางปศุสัตว์
3. โครงการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์ความหลากหลายทางด้านปศุสัตว์
4. อนุรักษ์พันธุกรรมสัตว์พื้นเมืองไทยและใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืนด้วยเทคโนโลยีชีวภาพ
5. โครงการผลิตลูกพระโคจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ ด้วยเทคโนโลยีชีวภาพ
6. จัดตั้งศูนย์วิจัยความหลากหลายทางชีวภาพด้าน ปศุสัตว์
7. ปรับปรุงพันธุ์และอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพพืชอาหารสัตว์
8. อนุรักษ์พันธุ์สัตว์พื้นเมืองนอกถิ่นอาศัยโดยเทคโนโลยีชีวภาพ
9. อนุรักษ์พันธุ์สัตว์พื้นเมืองนอกถิ่นอาศัยในหน่วยงานภาครัฐและเกษตรกร
10. อนุรักษ์และฟื้นฟูประชากรในระบบนิเวศของพรรณไม้ที่เสี่ยงต่อการสูญพันธุ์
11. คืนกล้วยไม้สู่แหล่งกระจายพันธุ์ในธรรมชาติโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน
12. โครงการอนุรักษ์กล้วยไม้แบบบูรณาการ - กิจกรรมศึกษาและสำรวจกล้วยไม้ - กิจกรรมราไมเคอร์ไรซ่าในกล้วยไม้ - กิจกรรมกล้วยไม้ในสภาพปลอดเชื้อ - กิจกรรมพัฒนาศักยภาพในการปลูกเลี้ยงกล้วยไม้ป่าแบบมีส่นร่วมของชุมชนบ้านปงไคร้ จ. เชียงใหม่ เพื่อการอนุรักษ์อย่างยั่งยืน - กิจกรรมทะเบียนเครื่องหมายพันธุกรรมกล้วยไม้ไทย - กิจกรรมธนาคารเมล็ดพันธุ์กล้วยไม้ไทย
13. ศึกษาการขยายพันธุ์ไม้ป่าหายากใกล้สูญพันธุ์เพื่อการอนุรักษ์และนำคืนสู่ธรรมชาติ
14. โครงการอนุรักษ์และขยายพันธุ์พืชที่ถูกคุกคามและเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ในสภาพปลอดเชื้อ
15. โครงการอนุรักษ์กล้วยไม้ไทย (รองเท้านารี หนวดฤาษี รองเท้านารีปีกแมลงปอ สกุลสิรินธรเนีย สกุลเอื้องดินใบไผ่ เอื้องมือชะนี ฟ้ามุ่ย) และปลูกเลี้ยงฟื้นฟูประชากรในระบบนิเวศโดยการอบรมชุมชน
16. โครงการสำรวจความหลากหลายของชนิดพันธุ์และนิเวศวิทยาของแมลงปอในภาคเหนือของประเทศไทย เพื่อจัดทำพิพิธภัณฑ์แมลงสวนพฤกษศาสตร์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิตติ์
17. โครงการศึกษาความหลากหลายทางพันธุกรรมของกล้วยไม้ฟ้ามุ่ยที่เกิดจากการผสมพันธุ์ในรูปแบบต่างๆ
18. โครงการศึกษาการตั้งถิ่นฐานของราไมคอไรซาร์หลังปล่อยฟ้ามุ่ยในสภาพกึ่งธรรมชาติ
19. โครงการอนุรักษ์เพื่อสนองพระราชดำริ: การศึกษาชีววิทยา นิเวศวิทยาและอนุกรมวิธานของหิ่งห้อย เพื่อการอนุรักษ์โดยมีส่วนร่วมของชุมชน
20. โครงการอนุรักษ์ฟื้นฟูระบบนิเวศหิ่งห้อยป่าชายเลนด้วยความร่วมมือกับชุมชนท้องถิ่นเพื่อการท่องเที่ยวที่ยั่งยืน
2.1.3.4 สนับสนุนงานวิจัยและติดตามการเปลี่ยนแปลงชนิดพันธุ์ที่ถูกคุกคามเพื่อการอนุรักษ์ชนิดพันธุ์ 1. อนุรักษ์กล้วยไม้ไทย (รองเท้านารี หนวดฤาษี รองเท้านารีปีกแมลงปอ สกุลสิรินธรเนีย สกุลเอื้องดินใบไผ่ เอื้องมือชะนี ฟ้ามุ่ย) และปลูกเลี้ยงฟื้นฟูประชากรในระบบนิเวศโดยการอบรมชุมชน
2. ศึกษาวิจัยชนิดพันธุ์ที่ถูกคุกคามในแหล่งที่อยู่อาศัยตามธรรมชาติ - ไลเคน - โครงการจัดสร้างแปลงอนุรักษ์พันธุกรรมไม้ในสภาพถิ่นเดิม - โครงการศึกษาการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างป่าไม้และพลวัตรของระบบนิเวศป่าไม้เนื่องมาจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
3. ศึกษาชนิดพันธุ์ที่ถูกคุกคามในแหล่งที่อยู่อาศัยตามธรรมชาติ
4. อนุรักษ์และขยายพันธุ์พืชที่ถูกคุกคามและเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ในสภาพปลอดเชื้อ
2.1.3.5 ดำเนินการฟื้นฟูชนิดพันธุ์ในแหล่งน้ำธรรมชาติที่ถูกคุกคาม และมีประชากรลดลง 1. เพาะและขยายพันธุ์เพื่อเพิ่มจำนวนสัตว์น้ำและพืชน้ำที่อยู่ในสถานภาพถูกคุกคามในธรรมชาติ เพื่อความสมดุลของระบบนิเวศ
2. จัดลำดับความสำคัญและวางมาตรการในการฟื้นฟูระบบนิเวศสำคัญ
2.1.3.6 ส่งเสริมและสนับสนุนให้ความรู้แก่ชุมชนท้องถิ่นและผู้เกี่ยวข้อง และจัดตั้งเครือข่ายเพื่อดูแล ปกป้องคุ้มครองและฟื้นฟูชนิดพันธุ์ที่ถูกคุกคามในแหล่งน้ำธรรมชาติ 1. จัดตั้งเครือข่ายชุมชนเพื่อดูแล ปกป้องคุ้มครองและฟื้นฟูชนิดพันธุ์ที่ถูกคุกคาม
2. โครงการเขตอนุรักษ์พันธุ์ปลา ประชามีสุข (อ่างเก็บน้ำเขื่อนอุบลรัตน์)
แนวทางปฏิบัติ แผนงาน/โครงการ ผลการดำเนินงาน
2.1.4.1 ประเมินสถานภาพการใช้ประโยชน์ของสายพันธุ์สัตว์ในการผลิตปศุสัตว์ เพื่อรวบรวมข้อมูลและศักยภาพของชนิดพันธุ์สัตว์ที่มีอยู่ในประเทศไทย และใช้เป็นฐานในการพัฒนาปรับปรุงการผลิตสัตว์ในอนาคต รวมทั้งพัฒนาดัชนีชี้วัดความยั่งยืนในการใช้และการผลิตสินค้าปศุสัตว์ 1. สำรวจจัดจำแนกและประเมินสถานภาพของพันธุ์ ปศุสัตว์และจัดทำระบบฐานข้อมูล
2.1.4.2 อนุรักษ์และปกป้องคุ้มครองความหลากหลายทางพันธุกรรมที่ใช้ในการผลิตอาหารและการเกษตร 1. จัดทำแนวทางการระมัดระวังความเสียหายอันเนื่องมาจากสิ่งมีชีวิตดัดแปลงพันธุกรรมที่อาจเกิดขึ้นต่อความหลากหลายทางพันธุกรรมทางการเกษตรและสายพันธุ์ป่า รวมทั้งชนิดพันธุ์ที่ใกล้สูญพันธุ์ เฉพาะถิ่นหายาก
2. พัฒนาเทคโนโลยีการเก็บรักษาเชื้อพันธุกรรมที่ใช้ในการผลิตอาหารและการเกษตร
2.1.4.3 สำรวจ รวบรวมและศึกษาเชื้อพันธุกรรมพืชและสัตว์ป่า กลุ่มที่สำคัญ จากแหล่งพันธุกรรมต่างๆ 1. อนุรักษ์ข้าวป่าในสภาพธรรมชาติ
2. การอนุรักษ์และใช้ประโยชน์จากความหลากหลายทางชีวภาพพืชอาหารสัตว์
3. รวบรวมและจัดทำข้อมูลพันธุกรรมระดับชีวโมเลกุล (ข้อมูลดีเอ็นเอ) ของพืชและสัตว์ป่าแต่ละชนิดที่สำคัญจากแหล่งธรรมชาติ
4. โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี สนองพระราชดำริโดยการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย
5. สำรวจรวบรวมและศึกษาเชื้อพันธุกรรมพืชและสัตว์ป่าที่สำคัญจากแหล่งธรรมชาติและนอกถิ่นอาศัย - โครงการบริหารจัดการเชื้อพันธุ์พืชป่าและสัตว์ป่าเพื่อการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์โดยสอดคล้องกับกรอบการดำเนินงานของแผนกลยุทธ์ไอจิ - โครงการจัดทำฐานข้อมูลสมรรถนะแหล่งเชื้อพันธุกรรม - โครงการขยายพันธุ์ไม้ป่าและการคืนพันธุกรรมสู่ถิ่นเดิม - โครงการบริหารจัดการเมล็ดพันธุ์ไม้ป่านอกสภาพถิ่นเดิม
6. สำรวจเก็บรวบรวมพันธุกรรมข้าว
2.1.4.5 การลดความเสี่ยงจากการสูญพันธุ์ของสายพันธุ์พืชพื้นเมืองและสัตว์พื้นเมืองโดยเก็บรักษาสายพันธุ์พืชพื้นเมืองและสัตว์พื้นเมืองของไทยในรูปแบบธนาคารดีเอ็นเอ (Bio-Bank) 1. จัดทำ “ลายพิมพ์ดีเอ็นเอ (DNA Fingerprint)” พืชพื้นเมืองและสัตว์พื้นเมืองของไทย
2. จัดทำแหล่งเก็บรักษาพันธุ์พืชพื้นเมืองและสัตว์พืชเมืองของไทย ในรูปแบบที่มีชีวิต ไม่มีชีวิต (ซาก) และลายพิมพ์ดีเอ็นเอ
3. จัดทำทะเบียนพืชพื้นเมืองและสัตว์พื้นเมืองของไทย
2.1.4.6 สนับสนุนงานวิจัยที่ดำเนินการโดยภาคธุรกิจ องค์กรพัฒนาเอกชนร่วมกับชุมชนท้องถิ่นในการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์พันธุกรรมพืชและสัตว์พื้นเมืองอย่างยั่งยืน 1. ส่งเสริมภาคธุรกิจ องค์กรพัฒนาเอกชนดำเนินการวิจัยพันธุกรรมพืชและสัตว์พื้นเมือง โดยแบ่งปันผลประโยชน์ให้แก่ชุมชนท้องถิ่น - โครงการความร่วมมือทางวิชาการเพื่อการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์พันธุกรรมพืชป่าและสัตว์ป่าที่เกี่ยวข้องกับสมดุลของระบบนิเวศป่าไม้
2.1.4.4 ส่งเสริม และสนับสนุนธนาคารเชื้อพันธุ์พืช สัตว์ และจุลินทรีย์ 1. จัดตั้ง/พัฒนาธนาคารเชื้อพันธุ์พืช สัตว์ และจุลินทรีย์ - โครงการจัดสร้างสวนรวมพันธุ์ไม้ป่า - โครงการปรับปรุงพันธุกรรมไม้ป่า - โครงการจัดสร้างธนาคารจุลินทรีย์ทางสัตวแพทย์
2. โครงการธนาคารเชื้อพันธุ์สัตว์น้ำและพรรณไม้น้ำ เพื่อเก็บรวบรวมเชื้อพันธุ์สัตว์น้ำและพรรณไม้น้ำสายพันธุ์จากธรรมชาติและจากการเพาะเลี้ยงและปรับปรุงพันธุ์ เก็บรักษาระยะยาวโดยวิธีแช่แข็ง การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ การปลูกเลี้ยงในโรงเรือนและระบบไฮโดรโพรนิกส์ 1. ศึกษาการแก้ไขปัญหาและลดผลกระทบการเกิดปรากฏการณ์น้ำทะเลเปลี่ยนสีบริเวณชายฝั่งทะเ
3. เครือข่ายคลังเก็บรักษาจุลินทรีย์แห่งประเทศไทย (TNCC) และเชื่อมโยงเครือข่ายระดับอาเซียน
4. โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมกล้วยไม้ : ธนาคารเมล็ดพันธุ์และราไมคอร์ไรซากล้วยไม้
5. โครงการปรับปรุงพัฒนาห้องเก็บรักษาพันธุกรรมพืชในสภาพปลอดเชื้อ ณ สวนพฤกษศาสตร์สมเด็จพระนางเจ้าฯ
6. โครงการสำรวจความหลากหลายของพืชในภาคเหนือ - ความหลากหลายของพืชมีท่อลำเลียงบริเวณเขาหินปูนในอุทยานแห่งชาติศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัย - ความหลากหลายของพืชมีท่อลำเลียงบริเวณเขาหินปูนในอุทยานแห่งชาติดอยหลวง จังหวัดเชียงราย - ความหลากหลายของพืชมีท่อลำเลียงบริเวณเขาหินปูนในอุทยานแห่งชาติถ้ำผาไท จังหวัดลำปาง
7. โครงการสำรวจรวบรวมความหลากหลายทางชีวภาพของพืชพื้นเมือง พืชป่า ที่เป็นเครือญาติกับพืชปลูก
แนวทางปฏิบัติ แผนงาน/โครงการ ผลการดำเนินงาน
2.1.5.1 จัดทำแนวทางและมาตรการที่สอดคล้องกับเป้าหมายและแนวทางอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพของพืชและสัตว์ 1. จัดทำยุทธศาสตร์สำหรับการอนุรักษ์พืชที่ตอบสนองต่อเป้าหมายกลยุทธ์ทั่วโลกว่าด้วยการอนุรักษ์พืช รวมถึงจัดทำแนวทางและกำหนดเป้าหมายการอนุรักษ์พืชในประเทศไทย
2.1.5.2 สร้างเครือข่ายและเสริมสร้างสมรรถนะเครือข่ายในการดำเนินงานตามเป้าหมายและแนวทางการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพของพืชและสัตว์ 1. สร้างเครือข่ายการอนุรักษ์พืชรวมถึงเพิ่มสมรรถนะและเสริมสร้างความเข้มแข็งให้เครือข่าย